Daarom dus.
Het is net Kerst geweest en ik zit met mijn vriendin aan een kerstbrunch bij mijn ex en mijn drie zoons. In het huis van mijn ex. Ik kom mijn jongens ophalen om een paar dagen door te gaan brengen in mijn huis. Dat is het huis in Gelderland waar we vroeger met z’n allen woonden en waar ik nu alleen woon sinds de scheiding, ongeveer 11 jaar geleden. Een detail in het geheel, maar het is 28 augustus en dat is de datum van onze trouwdag in 1988. Op zich is het een mooi gebaar van mijn ex dat we hier samen aan tafel zitten. We hadden al geen vechtscheiding, maar dat ik hier met mijn vriendin ben in dit pand is toch heel wat. Mijn ex heeft al langer een nieuwe vriend en dat zou kunnen schelen in de aanvankelijke scherpte. Alles wordt wat zachter lijkt het.
Het is een sfeer waarbij ik wat in de war kan raken. Sowieso heb ik nooit van mijn kinderen willen scheiden, Ik heb ze vaak gemist en ik moet gewoon maar eens zeggen dat ik veel in stilte heb geleden en dat soms nog doe. Dat het minder wordt heeft te maken met het gegeven dat ze de leeftijd hebben bereikt dat ik ze sowieso minder om me heen zou hebben omdat ze nu eenmaal de uitvliegleeftijd hebben bereikt, bijna 23 en 25 jaar. Ook al vliegen ze niet uit, ze zijn aardig honkvast bij hun moeder. Daar zullen ook redenen van studerend-zijn een rol in meespelen. Maar toch, ik merk dat het me raakt om zo aanwezig te zijn in hun sfeer, hun gewone alledaagse bedoening. Hun moeder, mijn ex, is ook niet de onaantrekkelijkste vrouw en ze heeft vele goede en lieve kanten. Toch ben ik daar met mijn vriendin, tegen wie ik in alle rust kan zeggen: ik hou van jou, en te weten dat dat waarheid is. Maar, was het vroeger anders gelopen had ik hier dan niet kunnen zitten als echtgenoot en vader, in deze huiselijke en gezellige sfeer? Dan had ik mee kunnen ‘geiten’ met de jongens en we hadden een hoop plezier kunnen hebben.
Het gesprek aan tafel verloopt eigenlijk heel ontspannen. Zelf heb ik daar de regie niet in, die is aan mijn ex. Ze stelt belangstellende vragen, luistert en geeft prettige reacties. Dat ik van binnen weet dat mijn vriendin waarschijnlijk de pot op kan is niet te merken aan de oppervlakte van de conversatie.
‘Je had een uitgebreide kerstkaart, Ron. Heb je er veel laten drukken?’ zei mijn ex. Ik antwoordde dat ik ze uitgeprint had en er een stuk of dertig had verstuurd.
‘Je had veel tekst. Een stuk links, een stuk rechts en daar onderaan weer over iets anders, ik weet niet wat je er allemaal mee wilde zeggen, maar duidelijk vond ik het niet.’
De opmerking is gemaakt en is natuurlijk volkomen legitiem. De toon waarop de opmerking wordt gemaakt drukt uit dat het een constatering is van haar bevinding. In mijn beleving ervaar ik dat de ondertiteling eigenlijk luidt: je wou weer eens veel dingen tegelijk, er zat geen lijn in, en wat je ook wilde uitdrukken, het komt niet uit de verf. Je komt niet over. En ook: ‘dat ken ik van je en ik kan er niks mee’. Geen verdere vraag om een toelichting of verduidelijking, geen interesse in mijn beweegredenen en de inhoud.
Een vriend mailt mij later:
Ron. Bedankt voor de nieuwjaarskaart, Ik heb hem wel een paar keer gelezen, en ik was en ben nog steeds onder de indruk wat jij daar allemaal in schrijft. Het luisteren naar mensen is tegenwoordig heel slecht, en als je inderdaad wat wil inbrengen dan moet je dat overduidelijk doen, anders komt het niet over, en had je beter je mond kunnen houden. Nu, jouw woorden hebben zeker doel getroffen, op de preekstoel zou het zo maar gekund hebben! Het heeft mij zeker goed gedaan, het kwam heel warm over, en dat kom je niet elke dag tegen tegenwoordig.
Ik mail hem terug:
Dank voor je reactie. De kaart valt niet overal even goed. Vaak bij mensen die niet die moeite nemen om hem aandachtiger te lezen. Ze willen een vlotte wens en weer verder met de dingen van de dag. Jammer.
Zelf kan je er ook wat van! Je nam al die jaren al de moeite om een versje te schrijven op het afgelopen jaar en een hoopvolle blik op het nieuwe. Ook jouw kaart wordt dan weggelegd tot de koffie en vervolgens aandachtig gelezen. Zo werkt dat. Dat is me dierbaar, zulke momenten en de wederzijdse aandacht. Fijn dat die er tussen ons is, dank ook.
Dat ‘geen interesse in mijn beweegredenen’ is niet helemaal een juiste typering. Het zou ook glashard ontkend worden, omdat mijn ex zelf ervaart dat het niet gaat om gebrek aan interesse. Het is voor haar zoals zij zegt: zij kan er niets mee. En als bij dingen die zij tegenkomt waar je niets mee hoeft te kunnen omdat de dingen zijn wat ze zijn, namelijk gewoon de moeite waard om eens aan te proeven, en tegelijkertijd een diepere laag in ons innerlijk weten raken of vertegenwoordigen om te ervaren hoe het voor jou is, en dan door te slikken als welkome voeding of uit te spugen als het je niet past.
In de steek laten.
2018: aangetroffen op mijn pc op zoek naar materiaal voor mijn boek. Zou dit niet zo gebruiken, maar gooi het ook niet weg. Bewerken dus.