Vragen aan en reacties van José

 

[21:32, 27-03-2026] Jose Overtoom: Hoi Ron, even een berichtje naar jou. De hele week ben ik druk geweest met schilderen en vandaag was Arjan bij me. Nu is alles weer rustig. Pootjes op de bank en een lekkere kop koffie. Ik heb nagedacht over de nieuwe appgroep, maar voor mij hoeft het niet. Ik schrijf me dus uit. Je kunt me altijd appen op de persoonlijke app natuurlijk he?

En Astrid zit nog in de andere app dus kun je via haar nog info krijgen denk ik. Groetjes van mij👍

[16:41, 29-03-2026] Ron Overtoom: Is prima hoor.

Ik ga morgen rechtstreeks naar Lemmer, heb schilderen en moet wat voorbereiden. We horen van mekaar. Groetjes 👍

[18:02, 29-03-2026] Jose Overtoom: Leuk vooruitzicht! Lekker bezig. Tot horens, he?👩‍🎨

 

[12:15, 31-03-2026] Ron Overtoom: Hoi.

Momenteel ben ik een paar dagen op retraite ergens in een huisje in Friesland met de bedoeling om een aantal dingen over mijn leven uit te zoeken. Ik probeer wat chronologie aan te brengen en sferen helder te krijgen bij voor mij belangrijke omstandigheden waarvan ik deel uitgemaakt heb.

Dat roept wat vragen op waarbij een antwoord van jou behulpzaam kan zijn. Maar alleen als je dat voor mij wil doen.

Dus de vraag is of ik je wat vragen mag appen en ook later als er nog iets bij me opkomt dat voor mij belangrijk blijkt te zijn.

Groetjes, Ron.

 

[12:20, 31-03-2026] Jose Overtoom: Goed van je dat je dat aangaat. Respect.

Je mag me wat vragen appen en ik zal proberen naar eer en geweten daar antwoord op te geven.

Komende donderdag ga ik naar Nootdorp om op te passen bij Fenna en Evelien.

Arjan is dan met Ilse in Kopenhagen.

 

[12:22, 31-03-2026] Ron Overtoom: Dank. Komt eraan als ik ze heb verzameld. 👍

[12:35, 31-03-2026] Ron Overtoom: Hoe heb jij het weggaan van Frans richting Salesianen indertijd beleefd? (1956)

Hoe heb jij de terugkeer naar de Marsstraat van Ton gevoelsmatig beleefd, voor jezelf en qua effecten bij de thuiswonende gezinsleden?

Jij met jouw goede feitelijke geheugen weet ws bijvoorbeeld nog de kamerverdeling in huis van rond die tijd?

Zomaar een opkomende vraag opeens:

Ton Stevens bij ons aan tafel en binnen ons gezin? Heb je daar herinnering aan?

Wanneer ging jij uit huis? En eventueel: wat waren toen de omstandigheden in de Marsstraat? Wat liet je achter je?

Weet jij wanneer Ruud uit huis ging? Was dat naar de Vergierdeweg ? Hoe was dat?

 

[12:55, 31-03-2026] Jose Overtoom: Ik zal ze vanaf bovenaan beginnen te beantwoorden.

Frans ging het huis uit en ik heb er met hem toen niet over gesproken. Tenminste geen herinneringen aan het delen van gevoelens of gedachten met hem. Ik weet dat mama het er moeilijk mee had. Het was ‘een eer’ als er een kind naar het seminarie ging dus op die manier gezien iets moois. Mijn beleving was het gemis van hem in het dagelijks leven, maar ook de ruimte die mama nu voor ons twee had. Frans was als kind een rustige jongen die niet veel aandacht opeiste…zo wie zo. Ook ikzelf ging mijn eigen gangetje.. niet zo rustig trouwens… Ik heb een ander karakter.

De terugkeer van Ton heb ik heel vervelende herinneringen aan. Hij heeft in die jaren bij de Salesianen een leven geleid dat voorspelbaar, met veel regels en voorschriften geleid werd. Ik vermoed dat hij daardoor een heel vervreemd gevoel en voorstelling had over het gezinsleven.  Hierdoor ontstonden er conflicten, omdat hij vond dat jij en ik teveel mochten en te weinig leefregels kregen.

Mama ging daar gelukkig niet in mee. Hij had daar moeite mee…bedoelde het goed, maar was vervreemd van de maatschappij.

Ik herinner me niets van conflicten tussen Ton en Pa. Die zullen er vast geweest zijn, maar dat heb ik niet opgeslagen.

[13:14, 31-03-2026] Jose Overtoom: Wij trokken zo nu en dan samen op, maar konden ook op ons zelf zijn. Ik herinner me het spelen in de teil, buiten op het plaatsje. Het spelen op het landje. Met de mannetjes en de auto’s op het kleed spelen, het kleien met de kilo klei die pa weleens meenam. En toen we wat ouder werden, het muziek maken op de trap. Stiekem tv kijken door het raampje.

Ik herinner me tussen ons geen laaiende ruzies. Nou ja … Ik heb je wel van de schommel geduwd… heb daar zelf geen bewuste herinnering aan, maar is me  steeds verteld. Jij had een gat in je hoofd.

Wat ik wel moeilijk ( en nu begrijpelijk) vond is; dat jij een vriendengroep kreeg waar je muziek mee maakte thuis en dat ik niet mee mocht doen… was daar vaak verdrietig om.

Over de kamerindeling is veel te vertellen. Het veranderde steeds. Als ik voor mezelf praat. Ik heb op alle kamers geslapen. Zelfs op de badkamer!

 

[13:36, 31-03-2026] Ron Overtoom: Je gaat goed! Dankjewel.  Neem ook de tijd. Het helpt mij om hier te zijn en het eens uit te stallen en echt grondig te ervaren.  Foto’s om te helpen voelen. Je zou mij een plezier doen met de foto van jou met Frans naast mij, achtertuin, verkleed.  Maar rustig aan hè. Groetjes.

 

[15:23, 31-03-2026] Jose Overtoom: De kamerverdeling rond die tijd… pff. Pa had het kleine kamertje eerst als foto kamer. Daar mocht ik nooit inkomen. Als baby sliep ik op de ouder slaapkamer. Daarna verhuisde ik in een ledikantje naar zolder. Aan de rechterkant waar later dat kastje van oma stond. Toen jij een peuter was , denk ik dat jij daar kwam te liggen . Ik kreeg een matras op de grond waar later het kamertje van pa was op de plek waar die grote houten boekenkast is gekomen. Wij zijn nog eens samen in het huis van de Marsstraat geweest en mochten binnen kijken bij die nieuwe bewoners. Toen vond ik nog de tijdschriftplaatjes van babies en tweelingen die ik met plaksel op de kalkmuur had geplakt. Het was er superdonker en best  een gekke plek om te slapen. Later sliep ik met Ans op de voor slaap kamer in een oranje kleurige twijfelaar( daar zakten we samen door) en kreeg een eigen bed tegen de muur van het kleine kamertje onder het boekenkastje. Daarna naar de badkamer met het bed tussen de badcel  en het raam. Ken de foto nog van H P op de bloembak…

Toen pa die afgetimmerde kamer op zolder had gemaakt sliep ik dus op de badkamer. Ans had verkering en sliep op de voorslaapkamer. Haar uitzet in de kledingkast… Ruud heeft toen op het kleine kamertje gelegen in die tijd. Herinner me nog de  stalen vliegtuigen aan de muur en een bannier met” remove before flight “ erop en hij zat ook in dienst rond deze tijd.

Ans en Jos zijn in nov 1963 getrouwd. Ik denk dat Ruud toen naar de grote kamer ging en ik naar het kleine kamertje. Ik weet nog van de posters die ik op het behang had geprikt met kopspelden…

In 1965 is Ruud met Margot op de Vergierdeweg vader en moeder geworden van Brigitte en wij tweeën peter en meter.

Ik verhuisde naar de voor slaapkamer en had daar vanaf mijn zestiende verjaardag een rotan stoeltje jij sliep toen in het kleine kamertje. Dat weet ik nog, omdat je me hielp om met een laken weer naar binnen te klimmen naar mijn slaapkamer. 😊

Toen Ton bij ons terugkwam in de Marsstraat waren Ans en Ruud al de deur uit, dacht ik. En waarschijnlijk sliep hij op de grote voorkamer. De periode tussen 1962-1965 is er veel gebeurd thuis.  De huiskamer doorgebroken, De ziekte van pa en een half jaar in de Ursulakliniek opgenomen. Ans en Jos getrouwd. Miskraam van een tweeling bij Ans, Ruud werd vader, we waren niet welkom op zijn bruiloft.

En in die tijd kwam Ton dus weer thuis. Het was voor ons jongsten een emotioneel lastige tijd.  

Ik weet dat ik nu heb verteld waar ikzelf sliep.

De jongens sliepen meestal op zolder, maar hoe en waar, dat weet ik niet zo goed….misschien dat jij je dat beter kunt herinneren aan de hand van dit verhaal?

 

[16:14, 31-03-2026] Jose Overtoom: Een paar foto’s door de tijd…

[16:28, 31-03-2026] Jose Overtoom: Ton Stevens vond ik niet aardig of zo. Ik voelde bij hem een dubbele bodem…een man die ik niet kon vertrouwen. Ik moest niets van hem hebben.

[16:36, 31-03-2026] Jose Overtoom: Dat ik uit huis ben gegaan had ermee te maken dat ik me onveilig voelde, ruzie met pa had. Hij me controleerde, bespiedde en veel ‘ hoe hoort het’ commentaar had en Ik dacht dan … dat moet jij zeggen …

Het is mijn huis….zolang je nog niet volwassen bent en onder mijn dak woont doe je het zoals ik zeg ! Dat waren zijn woorden vaak.

Ik besloot dus meteen na mijn eenentwintigste op kamers te gaan in de Bloemhofstraat. Mama was super verdrietig. Jij vond het ook heel erg om nu alleen met je twee ouders thuis te wonen. Het was van mij dus een vlucht naar de vrijheid en ik had Ton al he.

[16:41, 31-03-2026] Jose Overtoom: Ruuds bericht was een donderslag bij heldere hemel. Margot zwanger, niet getrouwd… de schande… er moest dus getrouwd worden, daar mochten wij niet bij zijn van de moeder van Margot. Weer erg verdrietig voor ons thuis. Wanneer Ruud precies op de Vergierdeweg is gaan wonen weet ik niet zeker. Het kán zijn nadat hij de baby bom liet barsten thuis of na zijn trouwen..

[16:43, 31-03-2026] Jose Overtoom: Ik hoop dat ik je hiermee op weg geholpen heb. Liefs van mij😉

[17:56, 31-03-2026] Ron Overtoom: Dankjewel voor de moeite en is er meer, dan hoor ik dat graag. Het helpt me om de context, waarin ik opgegroeid ben, van meer kanten belicht te krijgen. Liefs ook😊

[18:29, 31-03-2026] Ron Overtoom: Ik ben bij jou nog wel benieuwd of je specifieker kunt zijn mbt het naar het ouderlijk huis terugkomen van Ton. Hoe was dat voor jou persoonlijk? Kreeg je sympathie, voelde je sympathie? Ik vermoed namelijk dat hier één van de kernen zit waardoor wij anders naar Ton staan. Maar misschien ook niet.

Dankjewel weer.

[18:30, 31-03-2026] Jose Overtoom: Ben net terug van een flink ommetje en Lot is lekker aan het smikkelen.

[18:32, 31-03-2026] Jose Overtoom: Over de terugkomst van Ton… daarin zit niet de opgebouwde sympathie. Ik vond hem super belerend en hij was toch zeker mijn vader niet…. Twee van die betweterige mannen…pfff

[18:33, 31-03-2026] Ron Overtoom: Goed zo, je wandeling.  Ik was in Drachten maar die leuke winkelstraat is zo leuk niet meer.

[18:38, 31-03-2026] Jose Overtoom: Ik voel sympathie naar iedere broer en zus. Soms heeft iemand een luisterend oor nodig en ik denk dat ik dat zou kunnen zijn. Naar alle eer en geweten geef ik mijn mening hoe ik erover denk. Hopelijk met het respect voor ieders zijn. Ook ik heb het weleens slecht gehad en was blij als er iemand voor me was. Jij hebt me ook regelmatig opgevangen en bent een luisterend oor geweest.

Vanmiddag heb ik veel zitten appen met jou en met Ton. Allebei heel verschillende onderwerpen en invalshoeken.  Ik zal nooit dit gesprek delen met Ton en vice versa. Bij deze … daar kun je van opaan.

[18:42, 31-03-2026] Jose Overtoom: Toen Ton in de Marsstraat kwam wonen was hij niet lief en aardig tegen mij hoor. Hij was bijvoorbeeld boos dat ik niet netjes at en vond dat mama dat van me moest eisen. Dat deed ze dus niet en toen is hij met zijn bord naar boven gegaan , want dan wilde hij niet naast me zitten… Ik vond dat natuurlijk prachtig!🤪

[18:43, 31-03-2026] Ron Overtoom: Geweldig, wat een leuke anekdote 😅

[18:47, 31-03-2026] Jose Overtoom: Ben je soms bezig met je memoires schrijven daar in dat huisje?

[18:48, 31-03-2026] Ron Overtoom: Misschien een beetje lastige vraag.

Wanneer of waardoor is Ton zo lief gaan doen tegen jou? Want de indruk die ik heb is dat je compleet de lieve José voor Ton bent en voor mij is zijn bejegening naar mij niet veranderd sinds 1965, onderhouden doordat hij erg afgunstig lijkt op hoe ik mijn leven leef.

[18:49, 31-03-2026] Ron Overtoom: Ik onderzoek momenteel dit deel van mijn leven. Daar zitten beschadigingen.

 

[19:00, 31-03-2026] Jose Overtoom: Ton zijn liefde voor mij zit bij hem heel diep en dat komt in eerste instantie niet door mij …

Ik heb het natuurlijk nooit gevraagd of besproken met hem. Wat ik vroeger uit zijn verhalen heb gevoeld is ; dat toen hij bij de Salesianen kwam en thuis alles moest achterlaten er een schattig blond klein meisje was die hij achter moest laten. Ik denk dat dat kleine kind niets van hem eiste en hij dat heel fijn vond. Maar dat is mijn idee hoor. Ik heb voor de rest van mijn leven geprobeerd aandacht te hebben voor zijn werk, zijn leven, zijn zorgen en zijn moeite met sommige ideeen. Een soort sparring partner bij al zijn vragen. Waarschijnlijk voelt hij zich veilig als we contact hebben … mondeling of schriftelijk. Meer heb ik niet gedaan. Het is wederzijds respect of zo.

[19:05, 31-03-2026] Jose Overtoom: Jouw relatie met Ton is van het begin af aan zo anders. Hij wás er niet toen jij geboren werd en zag je niet opgroeien. Heeft dus ook geen band opgebouwd. Nog een gekke gedachte van mij die ik niet hard kan maken maar me wel voor kán stellen.. jij mocht wel in de Marsstraat wonen en hij niet. Hij is vervangen.. Vergezocht misschien, maar het kwam zomaar in me op.

[19:06, 31-03-2026] Ron Overtoom: Geen gekke gedachte.

[19:06, 31-03-2026] Jose Overtoom: Wel een pijnlijke voor alle partijen. Het was even onder ons een gedachte..

[19:32, 31-03-2026] Jose Overtoom: Als ik met Ton communiceer dan geef ik aandacht aan de dingen waar ik wat mee kan. De negatieve probeer ik zo min mogelijk te benadrukken. Die zijn pijnlijk voor hem en hij is daar nog niet klaar mee en voor. Ik geef mijn mening hoe ik het zou doen en zeg hem dat het helemaal zijn eigen keus is hoe hij iets aanpakt of wat zijn mening is. Dat lijkt me respectvol.

 Ik laat het verder niet bij me binnenkomen , het zijn zorgen van hem en niet van mij.

Thuis op de bank kan ik wel eerlijk toegeven dat hij een oude gefrustreerde persoon is en dat ik ook boos en verongelijkt zou kunnen reageren , maar dat lost echt niets op. Dat weet hij zelf ook best en ook daar heeft hij moeite mee. 

 

Jij hebt het erover dat hij afgunstig is over hoe jij je leven leeft. Dat zou best kunnen kloppen, maar wat zegt dat over joú… niks toch? Jij bent jij en doet het prima.

Ton heeft iets willen betekenen en nalaten om de wereld beter te maken of zo. Boeken geschreven, onderzoeken gedaan. De genealogies van de familie uitgeplozen. Veel voor de Salesianen gedaan om alles te behouden voor de geschiedenis van de congregatie.  En wat hij eigenlijk wilde is validatie van zijn medemens. Gezien worden en gerespecteerd worden.

Kom ik even terug op jou…. Dat is wat jij ook van hem zou willen… respect en validatie om wat je doet om wie je bent. Het is eigenlijk hetzelfde verhaal op een ander vlak. Dat doet jullie beiden zeer.. maar ja hoe los je dat op.

Mijn idee: geef jezelf credits voor je werk, je gaves, het leven dat je leeft. En als er negatieve dingen terug komen zegt dat niets over jou, maar iets van degene die dat heeft gezegd.  Je hoeft het je niet  aan te trekken. Bent goed zoals je bent. Volgende keer beter. Volgens mij geeft dat rust in je lijf.

Loslaten en omdenken heb ik ooit eens van jou gehoord…💕

[19:41, 31-03-2026] Jose Overtoom: Ik hoop dat je wat hebt aan mijn verhaal. ‘k Heb gewoon opgeschreven wat Ik dacht met de intentie je te helpen bij alle vragen.

Liefs hoor☕️ en toen was er koffie met koek… of twee😘

 

 

[19:43, 31-03-2026] Ron Overtoom: Dank voor je moeite. Dat is een wat korte reactie vergeleken met jouw hoeveelheid tekst, maar welgemeend.

Even de rust. Liefs ook en fijne avond 👍😘

[19:44, 31-03-2026] Jose Overtoom: Okido😘